Nizamnamə layihəsi

I. ÜMUMİ MÜDDƏALAR

1.1. Respublikaçı Alternativ Partiyası (bundan sonra Partiya) vətəndaşların siyasi iradəsini formalaşdırmaq və bu iradəni təmsil və ifadə etmək məqsədilə yaradılmış parlament tipli partiyadır.

1.2. Partiya fəaliyyətində Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasını, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq sənədləri, “Siyasi partiyalar haqqında” Qanun və digər normativ hüquqi aktları, özünün nizamnaməsi və proqramını rəhbər tutur.

1.3. Partiyanın qısa adı “REAL Partiya”-dır. Partiyanın, qurultay tərəfindən qəbul edilən loqosu, himni və digər fərqləndirici atributları ola bilər.

1.4. Partiya fəaliyyətini Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində qurur. Partiyanın mərkəzi ofisi, xüsusi hallar istisna olmaqla Bakı şəhərində yerləşir.

1.5. Partiya hüquqi şəxsdir, özünün möhürü, ştampı, rəmzləri vardır.

II. PARTİYANIN MƏQSƏD VƏ VƏZİFƏLƏRİ

2.1. Partiyanın məqsədi vətəndaşların iradəsinin ifadəsi olaraq siyasi hakimiyyətə gəlmək və proqramında bəyan etdiyi “Real Cümhuriyyət, Real Güvənc, Real İnsan və Real Tərəqqi” siyasətini həyata keçirməkdir.

2.2. Partiya məqsədləri naminə aşağıdakı vəzifələri daşıyır: vətəndaşlarla təbliğat təşviqat işi aparmaq; onları maarifləndirmək; siyasi debatlarda iştirak etmək; istənilən ictimai siyasi mövzuda mövqeyini bəyan etmək; proqram və layihələr ilə çıxış etmək; birləşmək; digər qurumlarla əməkdaşlıq etmək, assosiasiyalar və bloklar yaratmaq; aktiv seçki hüquqi ilə müxtəlif səviyyəli seçkilərdə iştirak etmək; referendumlarda öz mövqeyilə çıxış etmək; mitinqlər, nümayişlər, yığıncaqlar, yürüşlər, piketlər və başqa kütləvi tədbirlər keçirmək və qanunvericiliyə uyğun olaraq demokratik mübarizənin bütün digər formalarından istifadə etmək.

III. PARTİYANIN STRUKTURU

3.1. Partiya üçpilləli struktura malikdir. Partiyanın strukturu aşağıdakılardan ibarətdir:

– Ölkədə mövcud olan majoritar seçki dairələri üzrə formalaşdırılan Dairə Təşkilatları (ilkin təşkilatlar);
– El Məclisləri (regional təşkilatlar);
– Qurultay, Partiya Məclisi, Nəzarət Təftiş Komissiyası, İdarə Heyəti və Sədr (mərkəzi təşkilatlar).

IV. PARTİYA ORQANLARININ TƏŞKİLİ VƏ ONLARIN SƏLAHİYYƏTLƏRİ

4.1. Partiyanın özəyinin sayı və ərazisi ölkədə mövcud olan majoritar seçki dairələri üzrə formalaşdırılan Dairə Təşkilatları (bundan sonra DT) təşkil edir. DT seçki dairəsi ərazisində qeydiyyatda olan partiya üzvlərinin sayı ən azı 5 nəfər olduqda təşkil olunur. DT dairə ərazisində cari partiya fəaliyyətini həyata keçirir. DT Kollegial əsaslarla fəaliyyət göstərir və fəaliyyətinə cari rəhbərliyi DT-nin toplantısında seçilən koordinator(lar) həyata keçirir. DT-nin toplantısı, üzvlərinin 50% + 1 nəfər iştirak etdikdə səlahiyyətlidir. DT üzvlərinin sayı 5-10 nəfər olduqda bir, 11-30 nəfər olduqda iki, 31-50 nəfər olduqda üç, 50-75 nəfər olduqda dörd, 75 nəfərdən artıq olduqda beş koordinator təyin edilir. Koordinatorlar 2 il müddətinə fəaliyyət göstərirlər. Bu müddət başa çatdıqdan sonra, yenidən həmin vəzifəyə seçilə bilərlər. Koordinatorlar arasında səlahiyyət bölgüsü, iş qaydası DT toplantısı tərəfindən müəyyən edilir.

4.2. Partiya strukturunun ikinci pilləsinin sayı və əhatəsi Partiya Məclisi tərəfindən müəyyən edilən və regional qurumlar olaraq formalaşdırılan El Məclisləri (bundan sonra EM) təşkil edir. EM həmin regionun hüdudlarında fəaliyyət göstərən DT-lərin bütün koordinatorlarından ibarət olacaq. EM özünün sədrini və onun iki katibini 2 il müddətinə seçir. EM ayda bir dəfədən az olmayaraq özünün toplantılarını keçirir. EM üzvlərinin 50% + 1 nəfəri iştirak etdikdə səlahiyyətli hesab olunur. EM-in aşağıdakı səlahiyyətləri vardır:

– Regional təşkilatlanma strategiyasını və partiyanın proqramına zidd olmayan regional proqramlar hazırlayıb Partiya Məclisinin təsdiqinə vermək;
– Region ərazisində fəaliyyət göstərən kənd və qəsəbə bələdiyyə seçkilərində namizədləri müəyyən edib təsdiq etmək, rayon və şəhər bələdiyyələrinə namizədləri müəyyən edib, Partiya Məclisinin təsdiqinə vermək;
– Parlament seçkilərində ərazisinə daxil olan dairələr üzrə namizədlərin müəyyən edilməsi ilə bağlı tövsiyələr vermək.

4.3. Partiyanın ali orqanı onun Qurultayıdır. Qurultay 4 ildən bir Partiya Məclisi tərəfindən çağırılır və bu məqsədlə Qurultayın Hazırlıq Komitəsi yaradılır. Partiya Məclisinin, Nəzarət Təftiş Komissiyasının və El Məclislərinin bütün üzvləri və Partiya Məclisi tərəfindən qurultaydan 1 ay öncə seçilmiş 20 nəfərə qədər partiya üzvü Qurultay nümayəndəsi sayılırlar. Qurultay səlahiyyətli üzvlərinin 50% + 1 nəfəri Qurultayın işində iştirak etdikdə Qurultay səlahiyyətli hesab olunur.

Qurultayın səlahiyyətinə aşağıdakılar aiddir:

– Partiyanın əsas kursunu müəyyən etmək;
– Partiyanın Proqram və Nizamnaməsini qəbul etmək, ona əlavələr və dəyişikliklər etmək;
– Partiya rəhbərliyinin hesabatını dinləmək və qiymət vermək;
– Gizli səsvermə yolu ilə 4 il müddətinə Partiya Məclisinin 40 sərbəst üzvünü seçmək;
– Gizli səsvermə yolu ilə 4 il müddətinə Nəzarət Təftiş Komissiyasının 5 əsas və 2 ehtiyat üzvlərini seçmək.

4.4. Partiyanın Qurultaylararası fəaliyyətini Partiyanın Məclisi (bundan sonra PM) həyata keçirir. PM-in tərkibi Qurultay tərəfindən seçilən 40 üzvdən və hər bir EM sədrlərindən formalaşdırılır. PM-in üzvlərinin 50% + 1 nəfəri PM-in iclasında iştirak etdikdə PM-in işi səlahiyyətli hesab olunur. Məclisin iclasları 3 ayda bir dəfədən az olmamaqla keçirilir. PM gizli səsvermə yolu ilə 4 il müddətinə özünün Başqanını, onun təqdimatı əsasında müavini və Məclis katibini seçir. Məclis Başqanı öz səlahiyyətlərini icra edə bilmədiyi dövrdə onu müavini əvəz edir. Məclisin daxilində daimi fəaliyyət göstərən fərqli sahələrə cavabdeh olan Məclis Komitələri yaradıla bilər. Komitələrə komitə başqanları rəhbərlik edir. Hər bir komitə cavabdeh olduğu sahəyə aid partiyanın mövqe sənədlərini hazırlayır. PM-in səlahiyyətinə aşağıdakılar aiddir:

– Qurultaylararası dövrdə Partiyanın siyasi kursunu müəyyən etmək;
– Partiyanın ayrı-ayrı sahələr üzrə partiya proqramına zidd olmayan sənədləri qəbul etmək;
– Gizli səsvermə yolu ilə 4 il müddətinə özünün sərbəst üzvlərindən Partiyanın Sədrini (bundan sonra Sədr) və namizədlərin ümumi siyahısı əsasında 13 İdarə Heyəti üzvünü seçmək;
– Prezident, parlament və şəhər/rayon bələdiyyə seçkilərində partiyanın namizədlərini müəyyən etmək;
– Qurultaya 20 nəfərə qədər sərbəst nümayəndə seçmək;
– Partiya sədrinin imzaladığı sazişləri təsdiq etmək;
– Qurultayın müstəsna səlahiyyətinə aid olmayan digər səlahiyyətləri həyata keçirmək.

4.5. Nəzarət Təftiş Komissiyası (bundan sonra NTK) partiya nizamnaməsinə əməl edilməsinə nəzarət edən orqandır. NTK 5 nəfər üzv və 2 ehtiyat üzv olmaqla Qurultay tərəfindən seçilir. NTK-nın əsas üzvü vəzifədən və ya partiyadan kənarlaşdıqda onu çox səs toplamış ehtiyat üzv əvəz edir. NTK-nın üzvlərinin yarıdan çoxu iştirak etdikdə səlahiyyətli sayılır. NTK-da qərarlar sadə səs çoxluğu ilə qəbul olunur. NTK-nın fəaliyyətinə özü tərəfindən seçilən NTK Sədri rəhbərlik edir. NTK mübahisəli məsələlərə yalnız Partiya üzvlərinin və ya orqanlarının şikayəti əsasında baxır. NTK şikayətə baxarkən Nizamnamə və partiya rəhbər orqanlarının qərarlarının pozuntusunu aşkar etdikdə, öz rəyini və tövsiyələrini hazırlayıb, baxılması üçün müvafiq partiya orqanına göndərir. Belə rəy və tövsiyələrin həmin orqanlar tərəfindən baxılması məcburidir.

4.6. Partiyanın cari fəaliyyətinə İdarə Heyəti (bundan sonra İH) rəhbərlik edir. İH-nin tərkibi 15 nəfərdən ibarətdir. İH üzvləri gizli səsvermə yolu ilə 4 il müddətinə PM-in sərbəst üzvlərindən seçilir. PM-in Başqanı və Partiya Sədri vəzifələrinə görə İH-nin üzvü hesab olunur. İH-nin üzvlərinin yarıdan çoxu iclaslarda iştirak etdikdə səlahiyyətli sayılır. İH-də qərarlar sadə səs çoxluğu və açıq səsvermə yolu ilə qəbul olunur. İH Partiya Sədrinin təqdimatı əsasında açıq səsvermə yolu ilə öz tərkibindən Partiyanın sahəvi katiblərini seçir. İdarə Heyətinin səlahiyyətləri aşağıdakı kimidir:

– Partiyanın cari fəaliyyətini həyata keçirmək;
– Partiya adından bəyanatlar vermək.

4.7. Partiyanın cari fəaliyyətinə Partiyanın Sədri cavabdehdir. Partiya Sədri Partiya İcra Aparatını formalaşdırır və cari fəaliyyətinə rəhbərlik edir. Partiya Sədrinin səlahiyyətləri aşağıdakı kimidir:

– Partiyanı təmsil etmək;
– Partiya adından danışmaq;
– Partiya adından sazişlər imzalamaq;
– Partiyanın icra aparatını təşkil etmək.

4.8. Aşağı orqanların yuxarı orqanlarla qarşılıqlı münasibətləri Nizamnamənin bu bəndində nəzərdə tutulan qaydada təmsilçilik əsasında müəyyən edilir.

V. PARTİYADA ÜZVLÜK

5.1. Partiyada üzvlük fərdi və könüllüdür. Partiyanın Məramnamə və Nizamnaməsini qəbul edən, Azərbaycan Respublikasının tam fəaliyyət qabiliyyətli, 18 yaşına çatmış hər bir vətəndaşı partiyaya üzv ola bilər. Partiyaya üzv olmaq istəyən şəxs yazılı ərizə ilə ərazisində qeydiyyatda olan DT-na, DT formalaşdırmadıqda EM-nə, o da formalaşdırılmadıqda, İH-nə müraciət edir və bir həftədən gec olmayaraq həmin qurum şəxsin üzvlüyü ilə bağlı qərar qəbul edir. Qanun və ya nizamnamə pozuntusu ilə Partiya qəbul edilmiş və ya hər hansı digər önəmli səbəblər olduqda şəxsin partiyaya üzvlüyü ilə bağlı zəruri hallar olduqda yuxarı orqanlar NTK-ya şikayət edə bilər. Tanınmış və nüfuzlu şəxslər Partiya üzvlüyünə birbaşa İH tərəfindən də qəbul edilə bilər. Qanunla partiya üzvü olması qadağan edilən şəxslər üzvlüyə qəbul edilə bilməzlər. İH nüfuzlu və tanınmış hesab etdiyi şəxsləri partiya üzvlüyünə qəbul edə bilər.

5.2. Partiya üzvlərinin aşağıdakı hüquqları vardır:

– Partiyanın rəhbər orqanlarına seçmək və seçilmək;
– Siyasi partiyanın və onun rəhbər orqanlarının fəaliyyəti haqqında məlumat almaq;
– Siyasi partiyanın nizamnaməsində nəzərdə tutulmuş qaydada rəhbər orqanların qərarlarından şikayət etmək;
– Partiyanın tədbirlərində və fəaliyyətində digər formada aktiv iştirak etmək, çıxışlar etmək və təkliflər vermək;
– Partiya orqanlarının qərarlarından 10 gün müddətində NTK-ya şikayət vermək;
– Partiyanın üzvlüyündən çıxmaq.

5.3. Partiya üzvünün vəzifələri aşağıdakılardır:

– Partiyanın Nizamnaməsinə əməl etmək;
– Partiyaya üzvlük haqqı ödəmək;
– Partiyanın rəhbər orqanlarının qərarlarını vicdanla icra etmək;
– Seçilmiş olduğu partiya qurumunun iclas, tədbir və işlərində üzrlü səbəblər istisna olmaqla iştirak etmək;
– Partiyanı təbliğ etmək.

5.4. Partiya nizamnaməsini və partiyanın rəhbər orqanlarının qərarlarını pozan partiya üzvünə xəbərdarlıq, tutduğu vəzifədən kənarlaşdırma və partiya üzvlüyündən xaric etmə kimi tənbeh tədbirləri tətbiq edilir. Xəbərdarlıq tənbehi şəxsin üzvü olduğu yerli qurum tərəfindən tətbiq edilir. Tutduğu vəzifədən kənarlaşdırma tənbehi şəxsə onu bu vəzifəyə seçmiş orqan tərəfindən tətbiq edilir.

5.5. Hər bir partiya üzvü könüllü olaraq partiyanın müvafiq strukturlarına müraciət etməklə və KİV-də bu barədə bəyan etməklə partiyadan çıxa bilər. Partiya üzvü partiyadan könüllü çıxdıqda, Azərbaycan Respublikası vətəndaşlığından çıxdıqda, məhkəmənin qanuni qüvvəsini almış qətnaməsi ilə tam və məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edildikdə, vəfat etdikdə, başqa siyasi partiyaya üzv olduqda partiya üzvlüyünə xitam verilir.

5.6. Hər bir partiya üzvü Siyasi Partiyalar Haqqında qanunla nəzərdə tutulmuş partiya üzvü olmasını istisna edən vəzifələrə seçildikdə, təyin edildikdə və xidmətə qəbul edildikdə partiyada fəaliyyətini dayandırır.

5.7. Partiya üzvlüyünü xaric etmə tədbiri yalnız nizamnamənin 5.4-cü bəndində göstərilən hallara təkrarən yol verildikdə şəxs üzv olduğu DT və ya yuxarı orqan tərəfindən qəbul edilir. Partiya üzvü həmin qərardan 10 gün müddətində Partiyanın NTK-na şikayət verə bilər. NTK bu şikayətə 10 gün müddətində İH-nin rəyini öyrənməklə baxır.

VI. PARTİYANIN ƏMLAKI VƏ MALİYYƏ VƏSAİTLƏRİ

6.1. Partiyanın əmlakı və maliyyə vəsaitləri, üzvlük haqları, ianələr, partiyanın keçirdiyi tədbirlər nəticəsində əldə olunmuş gəlirlər və qanunvericiliklə qadağan edilməyən digər vasitələr hesabına əldə olunur.

VII. PARTİYANIN NİZAMNAMƏSİNƏ ƏLAVƏ VƏ DƏYİŞİKLİKLƏR EDİLMƏSİ QAYDASI

7.1. Bu Nizamnaməyə əlavə və dəyişikliklərin edilməsi Qurultayın qərarı ilə həyata keçirilir. Həmin qərar qeydə alınmış Qurultay nümayəndələrinin 2/3 səs çoxluğu ilə qəbul edilir. Belə əlavə və dəyişikliklər Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada qeydiyyata alındıqdan sonra qüvvəyə minir.

VIII. PARTİYANIN FƏALİYYƏTİNƏ XİTAM VERİLMƏSİ QAYDALARI

8.1. Partiyanın fəaliyyətinə Partiyanın Qurultayında iştirakçıların 2/3 səs çoxluğu ilə qəbul edilmiş qərarı və yaxud Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun olaraq məhkəmənin qərarı ilə xitam verilə bilər.

8.2. Partiyanın fəaliyyətinə xitam verildikdə onun əmlakı və maliyyə vəsaitlərinin təyinatı qanunvericiliyə uyğun olaraq qurultayın qərarı ilə müəyyən edilir.